فرق اسپارتام و استویا

در سال‌های اخیر، بسیاری از تولیدکنندگان مواد غذایی به‌دنبال جایگزین‌هایی برای قند هستند تا محصولاتی سالم‌تر و کم‌کالری‌تر عرضه کنند. در این میان، دو نام اسپارتام و استویا بیشتر از بقیه شنیده می‌شود و برای مصرف‌کنندگان دانستن فرق اسپارتام و استویا مهم است. هر دو به‌عنوان شیرین‌کننده‌های پرکاربرد در صنایع غذایی شناخته می‌شوند. تفاوت اصلی این دو در میزان جذب، تأثیر بر گلوکز، پایداری حرارتی و ترکیب شیمیایی باعث شده است همواره پرسش اصلی مصرف‌کنندگان این باشد که تفاوت آسپارتام و استویا در واقع چیست و کدام‌یک انتخاب سالم‌تری است. در ادامه، به‌طور علمی و دقیق به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

تاریخچه استویا و آسپارتام

اسپارتام در سال ۱۹۶۵ توسط جیمز م. شلاتر، شیمی‎دان شرکت G.D. Searle & Company، به طور تصادفی کشف شد. او هنگام توسعه یک داروی ضدزخم، ماده‌ای را روی انگشتش چشید و متوجه شیرینی زیاد آن شد. این ماده که بعدها اسپارتام نام گرفت، ۱۸۰ تا ۲۰۰ برابر شیرین‌تر از شکر است و در دهه ۱۹۸۰ به طور تجاری وارد بازار شد.

استویا نیز گیاهی است که توسط مردم گوارانی در پاراگوئه با نام کا-آ-هه‌ئه به معنی «علف شیرین» شناخته می‎شد. آن‌ها برگ‌های استویا را برای شیرین کردن نوشیدنی یرباماته و درمان بعضی بیماری‌ها به کار می‌بردند. در قرن شانزدهم، مبلغان اسپانیایی وجود این گیاه را ثبت کردند؛ اما استویا تا اواخر قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناس سوئیسی مویسز سانتیاگو برتونی به دنیای علم معرفی نشد.

برتونی نام علمی استویا را به Stevia rebaudiana تغییر داد و نشان داد که چند برگ آن می‌تواند یک فنجان چای را شیرین کند. امروزه استویا در بسیاری از کشورها، از جمله برزیل، پاراگوئه و اوکراین، به‌عنوان یکی از مواد اولیه صنایع غذایی کشت و فرآوری می‎شود.

فواید و مضرات استویا

استویا به‌دلیل منشأ گیاهی و کالری صفر، انتخابی محبوب برای افرادی است که می‎خواهند مصرف قند را کاهش بدهند. طبق گفته وب‌سایت lamclinic.com، استویا در مقایسه با شکر معمولی، بین ۵۰ تا ۳۰۰ برابر شیرین‌تر است. این میزان شیرینی به ترکیبات گلیکوزید استویول موجود در آن بستگی دارد. براساس بررسی‌های علمی، مصرف استویا می‎تواند تولید انسولین را تحریک کند و سطح گلوکز خون را در افراد دیابتی بهبود ببخشد.

این گیاه همچنین حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدان، ضدالتهاب و ضدباکتری است که در مطالعات حیوانی خواصی مانند کاهش چربی خون و فشار خون را نشان داده‌اند. برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف استویا ممکن است به کاهش وزن، بهبود عملکرد کلیه و خاصیت ضدسرطانی کمک کند.

با این‌حال، استویا نیز می‎تواند عوارضی هم داشته باشد. برخی افراد طعم آن را به‌دلیل وجود پس‌ماند تلخ نمی‌پسندند. طبق مقاله وب‌سایتpmc.ncbi.nlm.nih.gov مطالعه‌ای در حیوانات نشان داد که مصرف طولانی‌مدت عصاره استویا ممکن است قدرت باروری را کاهش دهد و تعداد اسپرم را کم کند، هرچند این اثر در انسان ثابت نشده است.

همچنین، استفاده از برگ کامل یا عصاره‌های خام استویا به دلیل احتمال وجود ترکیبات آلرژی‌زا و استاندارد نبودن، توسط FDA برای استفاده به‌عنوان شیرین‌کننده مجاز نیست. هنگام مقایسه با دیگر شیرین‌کننده‌ها مانند سوکرالوز باید به تفاوت سوکرالوز و استویا توجه کرد. سوکرالوز در برابر حرارت پایدار است؛ اما برخی مطالعات نشان داده‌اند که می‌تواند بر سطح قند خون و میکروبیوم روده تأثیر منفی بگذارد. در مقابل، استویا طبیعی است و روی قند خون اثر منفی ندارد.

فرق اسپارتام و استویا

برای پاسخ به پرسش فرق اسپارتام و استویا باید به ماهیت، روش تولید و اثرات فیزیولوژیک این دو شیرین‌کننده نگاه کنیم.

• اسپارتام ترکیبی مصنوعی از دو آمینواسید است که حدود ۲۰۰ برابر شیرین‌تر از ساکارز است.
• در نوشابه‌های رژیمی، آدامس‎های بدون قند و داروها به کار می‎رود.
• این ماده در دستگاه گوارش به فنیل‌آلانین، اسید آسپارتیک و متانول تجزیه می‎شود.
• برخلاف استویا اسپارتام هنگام پخت در دمای بالا ناپایدار است و طعم آن بعد از مدتی ظاهر می‎شود.
• مصرف اسپارتام در حد مجاز برای بیشتر افراد بی‌خطر است.
• مصرف زیاد آن می‎تواند باعث افزایش سطح فنیل‌آلانین و متانول در خون شود و در افرادی که بیماری فنیل‌کتونوری دارند باعث مشکلات شدید شود.

تفاوت آسپارتام و استویا این است که:

• استویا یک محصول طبیعی است که حاوی گلیکوزیدهای استویول بوده و تا ۴۵۰ برابر شیرین‌تر از شکر است.
• استویا کالری ندارد.
• روی قند خون تأثیر منفی نمی‎گذارد و به‌همین‌دلیل برای افراد دیابتی یا کسانی که رژیم لاغری دارند، مناسب‌تر به نظر می‎رسد.
• خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی استویا در تحقیقات متعدد گزارش شده است.

بنابراین مضرات آسپارتام و استویا باید در انتخاب نهایی مورد توجه قرار بگیرند.

بین استویا و اسپارتام کدام انتخاب بهتری است؟

با توجه به اینکه مصرف زیاد شکر با افزایش وزن، دیابت و بیماری‌های قلبی مرتبط است، استفاده از شیرین کننده مصنوعی و طبیعی مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است.

اگر به‌دنبال شیرین‌کننده‌ای طبیعی، بدون کالری و مناسب برای افراد دیابتی هستید، استویا گزینه‌ای مناسب است. عصاره‌های خالص استویا سطح قند خون را افزایش نمی‎دهند و می‎توانند در نوشیدنی‌ها یا غذاهای سرد به کار بروند.

ازسوی‌دیگر، اسپارتام به‌دلیل شیرینی بالا و مزه مشابه شکر در نوشیدنی‌های کم‌کالری و داروها بسیار استفاده می‎شود و اگرچه در فرایندهای پخت مناسب نیست و افراد مبتلا به PKU باید از آن دوری کنند، برای کاربردهای سرد مانند نوشابه‌های رژیمی و آدامس گزینه‌ای اقتصادی و قابل‌قبول است. به‌طور خلاصه، فرق اسپارتام و استویا در

• طبیعی بودن
• تاثیر بر قند خون
• پایداری حرارتی
• ترکیب شیمیایی

است.

خرید عمده انواع مواد اولیه صنایع غذایی از رز تجارت

شرکت رز تجارت با تکیه بر استانداردهای بین‌المللی و همکاری با برندهای معتبر جهانی، محصولات خود را با کیفیت تضمین‌شده و قیمت رقابتی در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌دهد. همچنین این شرکت بیش‌از یک دهه تجربه در زمینه واردات و تأمین شیرین‌کننده‌های صنعتی مانند آسپارتام را دارد. برای استعلام موجودی و خرید آسپارتام یا سایر مواد اولیه تخصصی، کارشناسان فروش رز تجارت آماده‌اند تا بهترین گزینه را متناسب با نیاز کارخانه یا کارگاه شما پیشنهاد دهند.