سیکلوهگزانون

سیکلوهگزانون با فرمول C₆H₁₀O یک مایع بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ با بویی مشابه استون است که به‌عنوان حلال قوی و ماده واسطه در تولید پلیمرها، رنگ‌ها، رزین‌ها و محصولات شیمیایی کاربرد گسترده‌ای دارد. پایداری، نقطه جوش مناسب و قدرت حل‌کنندگی بالا باعث شده این ماده در بسیاری از فرایندهای صنعتی مورد استفاده قرار بگیرد. در ادامه می‌توانید مشخصات فیزیکی و شیمیایی، بسته‌بندی، قیمت روز و شرایط خرید سیکلوهگزانون را بررسی کنید.

سیکلوهگزانون چیست؟

سیکلو هگزانون که گاهی با نام‌های تجاری دیگری مثل پیملیکون یا پیمیلن کتـون شناخته می‌شود،  یک کتون حلقوی با شش اتم کربن و مایعی شفاف تا زرد کم‌رنگ است که به‌عنوان حلال قوی برای پلیمرهایی مانند نیتروسلولز، PVC و رزین‌های پلی‌استر استفاده می‌شود. این ماده در صنایع رنگ، جوهر، پوشش‌ها و کشاورزی کاربرد دارد و در مقیاس صنعتی بیشتر به‌عنوان پیش‌ساز آدیپیک اسید و تولید پلی‌آمیدها (نایلون ۶ و نایلون ۶٫۶) مصرف می‌شود. این ماده با داشتن بوی نسبتاً مطبوع و خواص حلالیت بالا، جایگزین مناسبی برای حلال‌های سمی‌تر مثل بنزن و تولوئن در برخی فرایندها است؛ اما همچنان لازم است در حین حمل و مصرف آن، نکات ایمنی به‌طور کامل رعایت شود؛ زیرا سیکلو هگزانون در فهرست مواد شیمیایی خطرناک قرار دارد.

خواص فیزیکی و شیمیایی و ویژگی‌های سیکلوهگزانون

یکی از مهم‌ترین نکات برای کارشناسان خرید شناخت دقیق خواص فیزیکی و شیمیایی سیکلو هگزانون است. جدول زیر خلاصه‌ای از این ویژگی‌ها را مطابق داده‌های منابع معتبر نشان می‌دهد:

این ویژگی‌ها بیانگر آن است که سیکلو هگزانون یک مایع فرار و قابل‌اشتعال است و باید در ظروف دربسته نگهداری شود. به‌دلیل فشار بخار و نقطه اشتعال نسبتاً پایین، باید از قرار دادن آن در نزدیکی منابع حرارتی پرهیز کرد. همچنین پایش چگالی سیکلوهگزانون و شاخص شکست آن در هنگام خرید به‌عنوان معیارهای کنترل کیفیت اهمیت دارند و باید در برگه اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی (MSDS) ذکر شده باشند.

نحوه تولید و سنتز سیکلوهگزانون

در این بخش روش‌های تولید صنعتی و سنتز آزمایشگاهی سیکلوهگزانون را بررسی خواهیم کرد:

تولید صنعتی

اصلی‌ترین روش صنعتی تولید سیکلوهگزانون، اکسیداسیون کنترل‌شده سیکلوهگزان به‌وسیله هوا یا اکسیژن و در حضور کاتالیزورهای کبالت یا منگنز است.

1. در این فرایند سیکلوهگزان در دمای بالا و فشار کنترل‌شده اکسید می‌شود و مخلوطی از سیکلوهگزانول و سیکلوهگزانون به‌دست می‌آید که به آن KA Oil گفته می‌شود. سپس با تقطیر جزء‌به‌جزء، دو محصول از هم جدا شده (چگالی سیکلو هگزانون حدودg/cm³0.۹۴۶ در ۲۰ درجه سانتی‌گراد است) و سیکلوهگزانون با خلوص بالا به دست می‌آید.
2. روش دوم، دهیدروژناسیون سیکلوهگزانول است که طی آن الکل ثانویه به کتون تبدیل می‌شود و آب به‌عنوان محصول جانبی تشکیل می‌شود.
3. روش دیگر، هیدروژناسیون فنول است که ابتدا فنول به سیکلوهگزانول و سپس توسط کاتالیزور به سیکلوهگزانون تبدیل می‌شود.

سنتز آزمایشگاهی

در مقیاس آزمایشگاهی، سیکلوهگزانون معمولاً از اکسایش سیکلوهگزانول با اکسیدکننده‌هایی مانند کرومیک اسید سنتز می‌شود. این نوع سنتز به‌دلیل انتخاب‌پذیری بالا و تبدیل مؤثر الکل ثانویه به کتون، در بسیاری از آزمایشگاه‌ها و واحدهای تحقیقاتی کاربرد دارد:

1. الکل ثانویه ابتدا به‌وسیله کرومیک اسید تبدیل به استر کرومات می‌شود.
2. سپس یک مولکول آب به‌عنوان باز، پروتون متصل به کربن حامل گروه هیدروکسیل را جدا کرده و پیوند دوگانه C=O تشکیل می‌شود.
3. گروه کرومیوم به‌عنوان گروه خروج‌کننده جدا می‌شود و کتون حلقوی تولید می‌شود.

کاربردهای سیکلوهگزانون در صنایع

به‌دلیل ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد حلالیتی و واکنش‌پذیری، سیکلوهگزانون در طیف گسترده‌ای از صنایع، به‌عنوان واسطه یا حلال، کاربرد دارد. در ادامه به مهم‌ترین کاربردها‌ی این ماده اشاره می‌شود:

• تولید پلیمر و نایلون: حدود ۹۰ درصد از کاربرد سیکلوهگزانون به ساخت مونومرهایی مانند آدیپیک اسید و کاپرولاکتام اختصاص می‌یابد. این پلیمرها در صنایع نساجی برای تولید نخ، طناب، الیاف فرش و پارچه‌های صنعتی به کار می‌روند.
• صنایع رنگ و رزین و پوشش: سیکلوهگزانون به‌عنوان حلال مؤثر برای رزین‌های نیتروسلولزی، پلی‌وینیل کلراید، پلی‌استرها و رزین‌های اپوکسی استفاده می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود در تولید رنگ خودرو، پوشش‌های صنعتی ضدخوردگی و پوشش‌های بسته‌بندی مورد استفاده قرار بگیرد. علاوه‌براین، به‌علت حلالیت بالا و پایداری شیمیایی، به‌عنوان عامل هم‌سطح‌ کننده در فرمولاسیون رنگ‌های پودری کاربرد دارد.
• صنعت کشاورزی: در فرمولاسیون برخی از آفت‌کش‌ها و حشره‌کش‌ها از سیکلوهگزانون به‌عنوان حلال استفاده می‌شود تا پایداری و اثرگذاری ترکیبات فعال افزایش یابد.
• چاپ و بسته‌بندی: در جوهرهای چاپ، به‌خصوص برای چاپ PVC و سایر پلاستیک‌ها، از سیکلوهگزانون برای حل کردن پلیمرها و تنظیم ویسکوزیته استفاده می‌شود. این ماده نقش مهمی در تولید فیلم‌های بسته‌بندی انعطاف‌پذیر دارد؛ چون می‌تواند انواع مواد شیمیایی موجود در فرمولاسیون جوهرها را به‌خوبی حل کند.
• صنعت نساجی: سیکلوهگزانون در فرایندهای رنگرزی به‌عنوان حلال یا عامل نفوذدهنده به کار می‌رود. این ماده باعث یکنواختی رنگ و افزایش مقاومت سایشی پارچه‌های پلی‌استری می‌شود. همچنین در پرداخت و براق کردن الیاف مصنوعی به کار می‌رود.
• پلاستیک و لاستیک: این ترکیب به‌عنوان حلال در تهیه پلی‌اورتان‌ها و بهبود دهنده انعطاف‌پذیری مخلوط‌های لاستیکی استفاده می‌شود. همچنین به‌عنوان ماده تمیزکننده و چربی‌گیر در فرایند تولید قطعات پلاستیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خرید سیکلوهگزانون

هنگام خرید سیکلوهگزانون، توجه به خلوص، استاندارد بسته‌بندی و مدارک فنی اهمیت زیادی دارد. سیکلوهگزانون صنعتی معمولاً با خلوص بالاتر از ۹۹ درصد و در بشکه‌های فولادی یا پلاستیکی ۱۹۰ کیلوگرمی عرضه می‌شود. دریافت برگه اطلاعات ایمنی (SDS) و برگه آنالیز محصول (COA) به خریداران کمک می‌کند از خواص، خطرات و روش‌های صحیح حمل و نگهداری این ماده مطلع شوند. همچنین اطمینان از مجوزهای حمل و انبار و بسته‌بندی مطابق استانداردهای بین‌المللی از الزامات یک خرید مطمئن است.

برای استعلام قیمت روز، شرایط فروش و دریافت مشاوره فنی می‌توانید با کارشناسان رز تجارت تماس بگیرید.

قیمت سیکلوهگزانون

قیمت سیکلوهگزانون به عوامل متعددی مانند خلوص، حجم سفارش، نوع بسته‌بندی و نوسانات بازار جهانی بستگی دارد. طبق اطلاعات موجود از بازار ایران، هر کیلوگرم قیمت سیکلوهگزانون در حدود ۲ تا ۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ متغیر است. این تفاوت ناشی از کیفیت تولیدکنندگان مختلف، هزینه‌های حمل‌و‌نقل و نرخ ارز است.

طبق اطلاعات وب‌سایت  businessanalytiq.com، در سطح جهانی نیز شاخص قیمت نشان می‌دهد که در اکتبر ۲۰۲۵ هر کیلوگرم قیمت سیکلوهگزانون حدود ۱٫۹۱ دلار در آمریکای شمالی، ۱٫۰۸ دلار در اروپا و ۰٫۹۷ دلار در شرق آسیا بوده است. توصیه می‌شود برای اطلاع از آخرین قیمت‌ها و دریافت پیشنهاد ویژه برای سفارش‌های عمده، با بخش فروش رز تجارت تماس بگیرید.

MSDS سیکلوهگزانون

سیکلو هگزانون یک مایع قابل اشتعال است و در صورت تماس با هوا، می‌تواند مخلوط‌های انفجاری ایجاد کند. از نظر اثرات بهداشتی، این ماده دارای سمیت حاد پایین در صورت بلع یا تماس پوستی است و استنشاق بخارات آن می‌تواند باعث تحریک چشم، پوست، سردرد و سرگیجه شود. بنابراین استفاده از سیستم تهویه مناسب، ماسک و دستکش محافظ توصیه می‌شود. حد تماس مجاز این ماده با بدن انسان را NIOSH، ppm۲۵ و OSHA،  ppm۵۰ اعلام کرده‌اند.

خطرات سیکلوهگزانون

سیکلو هگزانون در دسته مایعات قابل اشتعال قرار دارد و طبق اطلاعات و‌ب‌سایت  cameochemicals.noaa.gov، براساس سیستم NFPA دارای درجه اشتعال‌پذیری ۲ است. نگهداری طولانی‌مدت آن به‌دلیل تشکیل پراکسیدهای انفجاری با هیدروژن پراکسید خطرناک است؛ بنابراین باید در ظروف تیره و کاملاً دربسته و دور از منابع اکسیدکننده ذخیره شود.

همچنین در صورت تماس مکرر با پوست، سیکلو هگزانون ممکن است باعث درماتیت شود و قرار گرفتن در معرض بخارات داغ آن نارکولپسی (خواب‌آلودگی) ایجاد می‌کند. بنابراین در هنگام کار باید از دستکش مقاوم به مواد شیمیایی، عینک ایمنی و ماسک استفاده کرد. درصورتی‌که این ماده در لیست مواد قابل اشتعال کارخانه وجود دارد، باید برای آن سیستم اعلام و اطفا حریق مناسب در نظر گرفته شود.

نکات مهم هنگام خرید سیکلوهگزانون

رعایت چند نکته در هنگام خرید سیکلوهگزانون الزامی است:

• انتخاب تأمین‌کننده معتبر: شرکت‌هایی که سابقه طولانی در تأمین مواد اولیه دارند و می‌توانند تمامی مدارک آزمایشگاهی، گواهی آنالیز و مجوزهای قانونی را ارائه بدهند، انتخاب بهتری هستند.
• بازرسی کیفیت: بررسی گواهی آنالیز محصول برای اطمینان از خلوص، میزان رطوبت، رنگ و مقدار مواد فرار بسیار ضروری است. همچنین چک کردن شماره LOT و تاریخ تولید به شما در ردیابی محصول کمک می‌کند.
• شرایط حمل و نگهداری: مطمئن شوید که بسته‌بندی‌ها سالم هستند و نشتی ندارند.
• خدمات پس‌ازفروش: توانایی تأمین‌کننده در ارائه مشاوره فنی، ارسال سریع، پشتیبانی در دریافت مجوزهای حمل مواد خطرناک و داشتن محصولات مکمل (مانند انواع رزین‌ها و حلال‌ها) برای کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل مهم است.

فروش سیکلوهگزانون با بهترین قیمت و ارسال سریع

شرکت رزتجارت به‌عنوان شریک استراتژیک صنایع رنگ، رزین، نساجی، کشاورزی و بسته‌بندی، با همکاری برندهای مطرح جهانی، محصولات به‌روز و مطابق استانداردهای بین‌المللی تأمین می‌کند. تیم فروش رزتجارت در کنار مشاوره تخصصی، بهترین شرایط قیمت سیکلوهگزانون را براساس حجم سفارش و نیاز مشتری فراهم می‌کنند. با وجود شبکه توزیع گسترده، ارسال سریع به سراسر کشور برای خریداران تضمین‌شده است.

سوالات متداول

۱. آیا سیکلو هگزانون بوی خاصی دارد و این بو چه نشانه‌ای است؟

بله، این ماده بویی شبیه نعناع یا استون دارد. وجود این بو معمولاً نشان‌دهنده تبخیر بخشی از ماده است.

۲. چگونه می‌توان سیکلو هگزانون را به صورت ایمن ذخیره و حمل کرد؟

باید در ظروف دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و منابع حرارت نگهداری شود. هنگام حمل‌و‌نقل باید از بشکه‌های مقاوم و دارای برچسب هشدار استفاده کرد.

۳. از کجا می‌توان سیکلو هگزانون با کیفیت برای کاربردهای صنعتی تهیه کرد؟

انتخاب تأمین‌کننده معتبر اهمیت زیادی دارد. شرکت‌هایی مانند رزتجارت با تجربه طولانی در تأمین مواد اولیه و ارائه برگه اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی و گواهی آنالیز معتبر می‌توانند نیاز تولیدکنندگان را با بهترین کیفیت و قیمت برآورده کنند.